محتوای دوره
بخش 1-11 -- ذخیره‌سازی اطلاعات و شکل‌بندی دیسک در کامپیوتر
فهرست مطالب
فهرست مطالب
اهمیت ذخیره‌سازی اطلاعات
در کار با رایانه، آشنایی با روش‌های ذخیره‌سازی اطلاعات اهمیت زیادی دارد. اطلاعاتی که در سیستم ایجاد یا دریافت می‌شوند باید در ابزارهایی ذخیره شوند که هم ظرفیت مناسبی داشته باشند و هم متناسب با نیاز کاربر قابل استفاده باشند. به همین دلیل، شناخت انواع رسانه‌های ذخیره‌سازی به کاربران کمک می‌کند انتخاب بهتری داشته باشند و از اطلاعات خود نیز بهتر محافظت کنند.
درایو CD-ROM
یکی از ابزارهای شناخته‌شده در این زمینه، درایو CD-ROM است. این نوع رسانه نوری از نظر سرعت از هارددیسک کندتر است، اما در مقایسه با برخی ابزارهای قدیمی‌تر مانند دیسکت‌ها عملکرد بهتری دارد. سی‌دی‌ها معمولاً می‌توانند حدود 650 تا 730 مگابایت اطلاعات را در خود نگه دارند و برای نگهداری فایل‌های سبک، نرم‌افزارها یا آرشیوهای کوچک کاربرد داشته‌اند.
نوار ذخیره‌سازی
نوع دیگری از ابزارهای ذخیره‌سازی، نوار ذخیره‌سازی یا Tape است. این ابزار بیشتر برای پشتیبان‌گیری از اطلاعات به کار می‌رود. نوارها می‌توانند حجم نسبتاً زیادی از اطلاعات را ذخیره کنند و برای نگهداری نسخه پشتیبان، به‌ویژه در مجموعه‌هایی که با داده‌های زیاد سروکار دارند، گزینه‌ای مقرون‌به‌صرفه محسوب می‌شوند. از نمونه‌های رایج آن می‌توان به نوارهای DAT اشاره کرد که گاهی با عنوان کارتریج اطلاعات نیز شناخته می‌شوند.
DVD و ظرفیت بیشتر
DVD نیز یکی دیگر از رسانه‌های ذخیره‌سازی است که نسبت به CD ظرفیت بسیار بیشتری دارد. دی‌وی‌دی‌ها از CD سریع‌تر هستند، هرچند همچنان از هارددیسک کندتر محسوب می‌شوند. ظرفیت آن‌ها می‌تواند تا 17 گیگابایت برسد؛ یعنی چندین برابر ظرفیت یک CD. به همین دلیل، DVD برای ذخیره‌سازی فایل‌های حجیم‌تر مانند فیلم، نرم‌افزارهای بزرگ و مجموعه‌های چندرسانه‌ای مناسب‌تر بوده است.
دیسک‌های قابل حمل
در کنار این موارد، دیسک‌های قابل حمل نیز مطرح می‌شوند. این ابزارها از نظر عملکرد شبیه هارددیسک هستند، اما مزیت مهم آن‌ها این است که می‌توان آن‌ها را از دستگاه جدا کرد و به‌راحتی جابه‌جا نمود. این ویژگی باعث شده است برای انتقال اطلاعات بین چند سیستم یا نگهداری جداگانه فایل‌ها کاربرد زیادی داشته باشند.
کارت‌های حافظه
کارت‌های حافظه از ابزارهای جدیدتر ذخیره‌سازی به شمار می‌آیند. این کارت‌ها معمولاً در وسایلی مانند لپ‌تاپ، دوربین دیجیتال و تلفن همراه استفاده می‌شوند و با وجود ابعاد کوچک، ظرفیت بالایی دارند. در بسیاری از موارد می‌توان با استفاده از یک کارت حافظه، هزاران عکس یا تعداد زیادی فایل صوتی و ویدئویی را ذخیره کرد.
پشتیبان‌گیری از اطلاعات
در بحث ذخیره‌سازی، موضوع پشتیبان‌گیری نیز بسیار مهم است. یکی از بهترین روش‌ها برای جلوگیری از از دست رفتن اطلاعات، تهیه یک نسخه کپی از داده‌ها و نگهداری آن در محل یا رسانه‌ای دیگر است. به این ترتیب، اگر برای رایانه اصلی مشکلی به وجود بیاید، اطلاعات همچنان از طریق نسخه پشتیبان در دسترس خواهند بود.
شکل‌بندی دیسک
موضوع مهم دیگر، شکل‌بندی دیسک یا Format کردن است. وقتی یک دیسک خام خریداری می‌شود، معمولاً هنوز برای نگهداری اطلاعات آماده نیست و قبل از استفاده باید فرمت شود. فرمت کردن باعث می‌شود فضای ذخیره‌سازی روی دیسک ایجاد و برای استفاده توسط سیستم آماده شود.
البته باید توجه داشت که فرمت کردن دیسک‌های قدیمی یا استفاده‌شده، اطلاعات قبلی موجود روی آن‌ها را پاک می‌کند. بنابراین پیش از انجام این کار، لازم است از اطلاعات مهم نسخه پشتیبان تهیه شود.
سوالات متداول
ذخیره‌سازی اطلاعات در کامپیوتر یعنی چه؟
ذخیره‌سازی اطلاعات یعنی نگهداری داده‌ها در رسانه‌هایی مانند هارددیسک، CD، DVD، کارت حافظه یا سایر ابزارهای ذخیره‌سازی تا در زمان نیاز دوباره قابل استفاده باشند.
تفاوت CD و DVD چیست؟
مهم‌ترین تفاوت آن‌ها در ظرفیت ذخیره‌سازی است. DVD نسبت به CD اطلاعات بیشتری را نگه می‌دارد و برای فایل‌های حجیم‌تر مناسب‌تر است.
پشتیبان‌گیری از اطلاعات چه اهمیتی دارد؟
پشتیبان‌گیری باعث می‌شود اگر اطلاعات اصلی از بین رفت، خراب شد یا سیستم دچار مشکل شد، بتوان نسخه کپی داده‌ها را بازیابی کرد.
فرمت کردن دیسک چه کاری انجام می‌دهد؟
فرمت کردن، دیسک را برای ذخیره اطلاعات آماده می‌کند. در دیسک‌های استفاده‌شده، این کار معمولاً باعث پاک شدن اطلاعات قبلی نیز می‌شود.