محتوای دوره
اجزای اساسی کامپیوتر: CPU، هارد دیسک، RAM، مادربرد، BIOS و درگاهها
فهرست مطالب
قطعات اصلی یک رایانه
CPU
هر رایانه یک CPU - واحد مرکزی پردازش (Unit Processing Central) دارد. این واحد، مغز رایانه است. این وظیفه پردازشگر است که تمام آنچه که شما از رایانه میخواهید، انجام دهد. انواع مختلفی از CPU که تولید کنندههای مختلف تولید میکند، وجود دارد که مهمترین آنها AMD ,Intel و Cyrix هستند.
Hard Disk
Disk Hard) دیسک سخت) فضایی است که سیستمعامل، برنامههای کاربردی و اطلاعات در آنجا نگهداری میشوند.
RAM
لفظ RAM از عبارت Memory Access Random استخراج شده است و یک تراشه الکترونیکی (Chip) است که پارههای کوچک اطلاعات را برای استفادههای بعدی به خاطر میسپارد. Ram در واقع فضای ذخیرهسازی اطلاعات است. برنامههای کاربردی از Ram بیشتر از ROM استفاده میکنند، چون Ram خیلی سریعتر است.
واحد سیستم (Unit System)
واحد سیستم نامی است که به جعبه رایانه که حاوی قطعات مختلفی است داده شده است. انواع مختلفی از جعبهها وجود دارند که شامل انواع رومیزی، Midi ,Mini ,Tower و Rackable هستند.
Mother Board
صفحه مدار چاپی مادر یا سیستم (board System or Mother)، یکی از قطعههای رایانه شماست که تمام قطعات و اجزاء اصلی که رایانه شما برای کار کردن به آنها نیاز دارد، مثل پردازشگر و حافظه را به هم ارتباط میدهد. دیسک سخت هم با یک کابل انتقال داده به همین صفحه وصل است و به همین ترتیب تمام کارتهای کمکی مثل کارت گرافیکی یا کارت صدا.
BIOS
BIOS یعنی سیستم اصلی ورودی/خروجی System Output/Input Basic و تراشه الکترونیکی خاصی است که روی Board Mother رایانه واقع است و نرمافزار لازم برای آنکه رایانه، نرمافزار سیستمعامل را اجرا کند، در خود دارد. BIOS یک حافظه از نوع Rom است. Rom یعنی Memory Only Read) حافظه فقط - خواندنی). برخلاف Ram، اطلاعات موقتی در Rom قابل نگهداری نیست و اطلاعات موجود در تراشه قابل حذف یا اصلاح هم نیست. انواع BIOS Flash هم وجود دارد که میتوان اطلاعات آنها را بهکلی حذف کرده و با نسخه جدیدتر جایگزین نمود.
درگاههای سریال یا سری Ports Serial
درگاههای سریال، سوکتهایی هستند که در پشت رایانه واقعاند. اینها امکان افزودن سختافزار جدید مثل Mouse یا Modem را فراهم میکنند. معمولاً اینها را به نامهای 1Com یا 2Com میشناسیم. لفظ Com از کلمه Communication به معنی ارتباط برگرفته شده است، پس یک Port Com خلاصه شده Port Communication یا درگاه ارتباطی است.
درگاه پارالل یا موازی Port Parallel
یک درگاه موازی مشابه Port Com به شما امکان وصل کردن تجهیزات جدید مثل چاپگر و Scanner به رایانه را میدهد. درگاه موازی معمولاً به نام 1LPT یا 2LPT شناخته میشود.
Universal Serial Bus یا USB
درگاههای USB، درگاههای نسبتاً جدیدی هستند. شما میتوانید دستگاههای متنوعی را با استفاده از یک جعبه تقسیم درگاه، به همان یک درگاه وصل کنید. در گذشته لازم بود که یک وسیله را از سیستم جدا کرده و وسیله دیگری را وصل کنید. تجهیزات مختلفی مثل دوربینهای دیجیتالی و دوربینهای وب، از درگاه USB استفاده میکنند. USB سرعت زیادتری از درگاههای Com , LPT در تبادل اطلاعات دارد. این به آن معناست که این درگاه اطلاعات را با سرعت زیادتری بین رایانه و تجهیزات جانبی متصل به آن، رد و بدل میکند.
دستگاه های ورودی و خروجی:
صفحات نمایش (Monitor)
صفحه نمایش وسیله اصلی خروجی اطلاعات رایانه شماست و از آنجا که یک خروجی دیدنی از اطلاعات را ارائه میکند بسیار شبیه یک تلویزیون است. ولی تفاوتهایی دارد. شما میتوانید دقت و وضوح نمایش صفحه نمایش را عوض کنید. دقت یعنی میزان صافی تصویری که دیده میشود و هر چه دقت بالاتر باشد، تصویر صافتر و با کیفیتتر است. صفحات نمایش در اندازههای مختلف عرضه میشوند که پراستفادهترین آنها 14 تا 21 اینچ است. اگر صفحه نمایش خود را در جای مناسب نگذارید یا جهت آن را درست تنظیم نکنید، ممکن است روی دید شما اثر نامطلوب بگذارد.
صفحه کلید Keyboard
صفحه کلید وسیله ورودی است که امکان تایپ حروف و اعداد در کامپیوتر را به شما میدهد. صفحه کلید از زمان اولین رایانهها وجود داشته است. صفحه کلیدهای امروزی، کلیدهای قابل برنامهریزی و کلیدهای سیستمعامل Windows دارند که استفاده از Windows را سادهتر میکند.
ماوس Mouse یا موشواره
وقتی از سیستمعامل مثل ویندوز استفاده میکنید، ماوس وسیله بسیار مفیدی است. ماوس به شما امکان میدهد که دستور چاپ بدهید، در منوها حرکت کنید و یا اجزاء را جابجا کنید.
CD ROM Driver
اکثر رایانهها امروز، بهصورت استاندارد با یک ROM CD ارائه میشوند.
Floppy Disksیک وسیله جانبی چیست؟ وسیله جانبی یک وسیله خارجی است که شما میتوانید به رایانهتان وصل کنید. مثالهایی از این تجهیزات جانبی اسکنر، چاپگر، Mouse و صفحات کلید هستند.
کارتهای توسعه امکانات
کارتهای توسعه امکانات کارتهایی علاوه بر کارتهای اصلی سیستم هستند که در محلهای خاصی از board Mother نصب میشوند. اینها قابل تعویض بوده و سبب ارتقاء رایانه میشوند. مثلاً اگر شما کارت صدا نداشته و حالا یک کارت صدا وصل کردهاید، این کارت شما را قادر به شنیدن صدا از رایانهتان خواهد نمود.
کارتهای صدا و بلندگوها
معمولاً تولیدکنندگان رایانهها، کارت صدا را هم همراه رایانههای شخصی عرضه میکنند. کارت صدا شما را قادر میسازد که از نرمافزارهای چندرسانهای (multimedia) یا از CDهای صوتی، صدا بشنوید و اگر از یک میکروفون استفاده کنید، حتی میتوانید صدا روی PC ضبط کنید. با کارت صدا میتوانید از نرمافزارهای تشخیص صدا هم استفاده کنید. به این ترتیب که شما کلماتی را میگویید و رایانه آن کلمات را تشخیص داده و بهصورت متن تایپ میکند.
Modem
Modem وسیلهای است که رایانه شما را به یک خط ارتباطی مخابراتی وصل میکند، دادهها را به صوت تبدیل نموده و آنگاه از طریق خط تلفن دادهها را به Modem دیگری که در انتهای دیگر خط وجود دارد انتقال میدهد. این Modem هم صداهای دریافت شده را دوباره تبدیل به دادههای اولیه میکند. یک استفاده رایج Modem وصل شدن به اینترنت یا هر شبکه دیگر است.
چاپگرها
چاپگر یک وسیله جانبی است که به شما امکان تهیه خروجی از اطلاعاتتان روی کاغذ را میدهد. چاپگر یک کپی از آنچه شما روی صفحه نمایش میبینید، تولید میکند. چاپگرها، انواع مختلف دارند، مثل: ماتریسی، جوهرافشان و لیزری.
Scannerها
Scanner یک وسیله خارجی است که از هر سند چاپی، یک تصویر بر روی رایانه شما ایجاد میکند. مثلاً شما میتوانید عکسهایتان را Scan کرده با پست الکترونیک برای دوستانتان بفرستید.
CD Writer
CDها فقط قابل خواندن هستند. یعنی وقتی دادهها را روی CD انتقال دادید، دیگر قابل تغییر نخواهند بود. امروزه بسیاری از رایانهها با وسیلهای تجهیز شدهاند که کاربر میتواند اطلاعات خودش را روی CD ضبط کند. بعضی Writer CDها با CDهای قابل بازنویسی هم کار میکنند. اینها را به شرط آنکه نرمافزار و تجهیزات لازم را داشته باشید، میتوان چندین بار مورد استفاده مجدد قرارداد.
ذخیره روی نوار
استفاده از drive Tape هم یکی از روشهای پشتیبانگیری دادههای شماست. یک نوار میتواند حجم زیادی از اطلاعات را ضبط کند و نسبتاً هم روش ارزانی برای تهیه نسخه پشتیبان از احجام زیاد اطلاعات است. نوارهای قابل استفاده نوع خاصی از نوار به نام DAT هستند. DAT مخفف Tape Audio Digital است.
وسایل ورودی چیست؟
یک وسیله ورود اطلاعات، وسیلهای است که به شما اجازه تبادل اطلاعات با رایانه را میدهد. نمونه این وسائل صفحه کلید و mouse هستند.
وسایل خروجی چیست؟
یک وسیله خروجی یک وسیله جانبی است که یک خروجی از اطلاعات رایانه شما تولید میکند. نمونه این وسایل چاپگرها، صفحات نمایشی و بلندگوها هستند.
PCMCIA چیست؟رایانههای قابل حمل از PCهای معمولی کوچکتر هستند، لذا باید تجهیزات جانبی آنها هم کوچکتر باشد، مثل modem یا کارتهای اضافی دیگر. این تجهیزات اضافی خاص برای رایانههای قابل حمل را PCMCIA مینامند.
سوالات متداول
CPU چه نقشی در رایانه دارد؟
CPU واحد مرکزی پردازش و مغز رایانه است و پردازش اصلی درخواستهای کاربر را انجام میدهد.
BIOS چیست و چه کاربردی دارد؟
BIOS تراشهای روی مادربرد است که نرمافزار لازم برای اجرای سیستمعامل را در اختیار رایانه قرار میدهد.
وسایل ورودی و خروجی چه تفاوتی دارند؟
وسایل ورودی برای تبادل و ورود اطلاعات به رایانه استفاده میشوند، اما وسایل خروجی نتیجه پردازش اطلاعات را به کاربر ارائه میکنند.