بخش 1-8 -- اندازه حافظه‌ها و واحدهای ذخیره‌سازی داده

واحدهای اصلی ذخیره داده‌ها

این خیلی مهم است که توجه داشته باشید که لفظ رایانة دیجیتال
به مفهوم آن است که رایانه در محیطی به نام دودویی (binary)
کار می‌کند. دودویی شکلی از اعداد است که یا صفر است، یا یک، یا به عبارت دیگر
یا روشن است یا خاموش.

پس وقتی از ذخیره رایانه‌ای صحبت می‌شود، حال موضوع حافظه
باشد یا ظرفیت هارد دیسک، آنچه در واقع ما از آن صحبت می‌کنیم، اعدادی هستند که
ترکیبی و ترتیبی از صفر و یک‌ها هستند. یک بیت (bit) یک رقم
تک در مبنای دو است و این کوچک‌ترین واحد ممکن برای اطلاعات است.

بیت چیست؟

تمام رایانه‌ها مبتنی بر اعداد در مبنای دو کار می‌کنند. یعنی آنها اطلاعات را
به مجموعه‌ای از یک‌ها و صفرها تبدیل می‌کنند. بعضی رایانه‌ها
32 بیتی هستند. یعنی می‌توانند در هر نوبت 32 بیت از اطلاعات
را یکباره پردازش کنند.

بایت چیست؟

هر 8 بیت، یک بایت است.

کیلوبایت چیست؟

یک کیلوبایت، از 1024 بایت تشکیل شده است.

مگابایت چیست؟

هر مگابایت، معادل 1024 کیلوبایت است.

گیگابایت چیست؟

هر گیگابایت معادل 1024 مگابایت است.

ترابایت و پتابایت

ممکن است با لفظ ترابایت هم برخورد کنید که تقریباً معادل
1000 میلیون بایت یا 1000 گیگابایت است.
همچنین واحد پتابایت هم وجود دارد که
1000 ترابایت است. رایانه‌هایی که به احجام در این حدود از
ذخیره احتیاج داشته باشند احتمالاً در شرکت‌ها و مؤسسات خیلی بزرگ، مثل بانک‌ها
یا شرکت‌های بزرگ بیمه، به‌کار می‌روند.

مثال حجمی فایل‌ها و پوشه‌ها

برای اینکه ایده‌ای از این اعداد داشته باشید، خوبست آنها را به فایل‌ها و پوشه‌ها
مرتبط کنیم. مثلاً یک صفحة متن در نرم افزار Word که حدود
650 لغت دارد را در نظر بگیرید. برای سهولت فرض می‌کنیم حجم
فایل این متن تقریباً 500 کیلوبایت باشد.

اگر 20 فایل از این شکل را در یک پوشه قرار دهید، حجم پوشه در
حدود 1 مگابایت می‌شود که در حدود 20 صفحه متن
خواهد بود. یک گیگابایت فضا، 1024 پوشه
مشابه این پوشه را در خود جای می‌دهد که معادل 20,480 صفحه متن
خواهد بود و به همین ترتیب یک ترابایت بیش از 1000 برابر این،
یعنی بیش از 20/5 میلیون صفحه را در خود جای خواهد داد.