محتوای دوره
راهنمای پیکربندی اولیه ورد برای زبان فارسی و چاپ
فهرست مطالب
۱. استانداردسازی واحد اندازه‌گیری خط‌کش (تبدیل اینچ به سانتی‌متر)
به‌طور پیش‌فرض، واحد اندازه‌گیری فواصل حاشیه‌ها (Margins)، فرورفتگی‌ها (Indents) و خط‌کش (Ruler) بر روی اینچ (Inches) قرار دارد. برای انطباق با ابعاد استاندارد چاپ در ایران، باید واحد خط‌کش را به سانتی‌متر یا میلی‌متر تغییر داد:
- از منوی بالای نرم‌افزار روی تب File کلیک کرده و گزینه Options را انتخاب کنید.
- از پنل سمت چپ، وارد بخش Advanced شوید.
- به سمت پایین اسکرول کنید تا به سرگروه Display برسید.
- گزینه Show measurements in units of را پیدا کرده و منوی کشویی آن را از Inches به Centimeters تغییر دهید.
- روی دکمه OK کلیک کنید تا تنظیمات روی کل محیط ورد اعمال شود.
۲. تنظیم شیوه نمایش اعداد در متون فارسی (Numeral Behavior)
یکی از پرتکرارترین مشکلات تایپیست‌ها، انگلیسی ماندن ارقام در میان پاراگراف‌های فارسی است. مایکروسافت ورد چهار حالت پردازش برای نمایش اعداد ارائه می‌دهد که انتخاب گزینه صحیح مانع از برهم‌ریختگی متن می‌شود:
- Arabic: کلیه ارقام را بدون توجه به زبان متن به‌صورت لاتین (1, 2, 3) درج می‌کند.
- Hindi: کلیه ارقام را در تمام شرایط به‌صورت شرقی/فارسی (۱، ۲، ۳) نمایش می‌دهد.
- Context (حالت توصیه‌شده): رفتار اعداد را هوشمند می‌کند؛ اگر زبان کیبورد و جهت متن فارسی باشد، ارقام فارسی می‌شوند و در فرمول‌ها یا اصطلاحات انگلیسی، به‌صورت لاتین باقی می‌مانند.
- System: اعداد را مطابق با تنظیمات منطقه (Region) سیستم‌عامل ویندوز رندر می‌کند.
مسیر فعال‌سازی حالت Context:
از مسیر File > Options > Advanced به بخش Show document content بروید. منوی مقابل عبارت Numeral را باز کرده و آن را روی Context قرار دهید.
۳. تنظیم پیش‌فرض جهت پاراگراف (Right-to-Left)
تغییر چیدمان متن (Alignment) به راست به‌تنهایی کافی نیست؛ بلکه باید «جهت فیزیکی جریان متن» (Text Direction) به‌طور پیش‌فرض راست‌به‌چپ باشد تا کاراکترهای ویژه، پرانتزها، نقطه‌گذاری‌ها و نقل‌قول‌ها در انتهای خطوط جابه‌جا نشوند.
- در مسیر
File > Options > Advanced، بخش Editing options را بررسی کنید. - در قسمت Default direction، گزینه را از Left-to-right به Right-to-left تغییر دهید.
- این تنظیم تضمین می‌کند با فشردن Enter و ایجاد هر پاراگراف جدید، جهت نگارش بدون دخالت دستی راست‌به‌چپ خواهد بود.
۴. تغییر اندازه پیش‌فرض کاغذ از Letter به A4
مایکروسافت ورد به‌صورت پیش‌فرض ابعاد کاغذ را روی استاندارد Letter (۲۱.۵۹ × ۲۷.۹۴ سانتی‌متر) تنظیم می‌کند، درحالی‌که استاندارد چاپ در ادارات، دانشگاه‌ها و چاپخانه‌های ایران ابعاد A4 (۲۱ × ۲۹.۷ سانتی‌متر) است. عدم اصلاح این مورد موجب به هم ریختن سربرگ‌ها، پاورقی‌ها و حاشیه‌ها هنگام پرینت نهایی می‌شود:
- وارد تب Layout شوید.
- در گروه Page Setup، روی آیکون فلش کوچک گوشه پایین‌سمت راست کلیک کنید تا پنجره Page Setup باز شود.
- به تب Paper بروید و از منوی کشویی Paper size، گزینه A4 را انتخاب کنید.
- در گوشه پایین‌سمت چپ پنجره، روی دکمه Set As Default کلیک کرده و پیام تایید را با Yes پاسخ دهید تا این ابعاد در قالب کلی ورد (Normal.dotm) ذخیره گردد.
۵. تعیین فونت و سایز استاندارد پیش‌فرض (Normal Template)
برای جلوگیری از تغییر دستی فونت در هر بار باز کردن یک فایل خام، فونت‌های فارسی (Complex scripts) و انگلیسی (Latin text) را در قالب پیش‌فرض ست کنید:
- از تب Home، روی فلش کوچک گروه Font (یا کلید میانبر
Ctrl + D) کلیک کنید. - در بخش Latin text font، یک فونت انگلیسی سازگار (مانند Segoe UI، Tahoma یا Arial) را انتخاب کنید.
- در بخش Complex scripts font، قلم استاندارد فارسی مورد نظر خود (مانند B Nazanin، IRANSans، Vazirmatn یا Shabnam) و سایز متناسب (مثلاً ۱۴) را تعیین کنید.
- روی دکمه Set As Default کلیک کرده و گزینه All documents based on the Normal.dotm template را انتخاب و تأیید نمایید.